De dijkgraaf: het gezicht van een waterschap

De functie van dijkgraaf is net zoals de waterschappen zelf oud. Het ambt bestond al in de Middeleeuwen. Anders dan de naam doet vermoeden is dijkgraaf geen adellijke titel. Het woord ‘dijkgraaf’ is een samenstelling van ‘dijk’ en ‘graaf’. Dijk verwijst naar het beheren van dijken en waterkeringen, een van de taken van de waterschappen. ‘Graaf’ is in dit geval afgeleid van het middeleeuwse woord voor bestuurder of hoge ambtenaar. Toen waren het wel vaak edelen die dijkgraaf werden, maar tegenwoordig is dat niet meer het geval.

Taken van een dijkgraaf

Een dijkgraaf geeft leiding aan het bestuur van het waterschap. Je kunt de functie vergelijken met die van burgemeester. De dijkgraaf leidt de Algemene Vergadering, maar heeft daarin geen stem en beslist dus niet mee over het beleid van het Waterschap. Daarnaast geeft de dijkgraaf leiding aan het dagelijks bestuur en heeft hier wel stemrecht.

Ook is de dijkgraaf vaak het gezicht van het waterschap naar buiten en is hij of zij de woordvoerder. Een dijkgraaf geeft bijvoorbeeld voorlichting, bezoekt projecten en gaat in gesprek met de inwoners van een waterschap. Dan horen zij wat het waterschap nou eigenlijk doet en hoe belangrijk het werk van het waterschap is.

Hoe wordt een dijkgraaf gekozen?

Als een waterschap een nieuwe dijkgraaf nodig heeft dan vormen de leden van het algemeen bestuur een vertrouwenscommissie. Zij gaan dan op zoek naar geschikte kandidaten. Als ze deze hebben gevonden, bevelen ze deze aan bij de regering. De regering volgt meestal hun advies op en benoemt de kandidaat voor een periode van zes jaar. Er is geen speciale opleiding voor de functie. Wel moet een dijkgraaf kennis van het waterschap en bestuurlijke zaken hebben. Het voorzitten van vergaderingen is immers een van de taken.

Het waterschap is een democratische organisatie. Inwoners mogen stemmen op het bestuur dat beslist over projecten en belastinggeld. De dijkgraaf zelf wordt benoemd, maar voert zijn werk uit binnen dit gekozen bestuur. Zo wordt het werk van het waterschap altijd gecontroleerd en is er inspraak vanuit de samenleving.

Wist je dat sommige waterschappen een watergraaf hebben?

Niet alle waterschappen hebben primaire dijken in beheer. Dit geldt bijvoorbeeld voor Waterschap De Dommel en Waterschap Vechtstromen. Daarom hebben deze waterschappen geen dijkgraaf. Want er zijn geen dijken om te beheren. Deze waterschappen hebben een watergraaf. Watergraven doen verder precies hetzelfde als dijkgraven. Dus het enige verschil is de naam.