Meanderen: bochten in rivieren en beken 

Waarom rivieren recht zijn gemaakt 

In de vorige eeuw zijn veel bochten in rivieren en sloten weggehaald. Ze werden recht gegraven zodat het water sneller kon wegstromen. Dat hielp om overstromingen te voorkomen en maakte het land eromheen geschikter voor landbouw. Boeren konden hun land beter gebruiken als het sneller droog werd. Maar rechte beken stromen harder, nemen meer zand mee en zijn minder goed voor planten en dieren. Daarom brengen we de bochten op sommige plekken terug. 

Wat is meanderen? 

Een rivier of beek die meandert, slingert rustig door het landschap. Het water zoekt zijn eigen weg met bochten en lussen. Dat gebeurt van nature, maar waterschappen helpen daar soms bij. Dit heet beekherstel. 

Door water weer te laten meanderen, wordt de stroming rustiger. Hierdoor blijft het water langer in het gebied staan en er is meer ruimte voor planten en dieren. Ook helpt het tegen droogte en wateroverlast. 

Voordelen van meanderende rivieren 

Een meanderende rivier heeft veel voordelen. Voor mensen, dieren en natuur. 

• Beter voor de natuur. Planten en dieren voelen zich thuis bij langzaam, kronkelend water. Er ontstaat meer leven in en langs de beek. 

• Water zakt beter in de grond. Door de bochten stroomt het water langzamer, en krijgt het tijd om in de bodem te zakken. Dat helpt tegen droogte. 

• Minder kans op wateroverlast. Bij flinke regenbuien stroomt het water rustiger weg, waardoor het riool en sloten minder snel overstromen. 

• De bodem blijft op zijn plek. Een kronkelende beek schuurt minder hard. Zo blijft de bodem beter liggen en blijft het water schoner. 

Wist je dat… 

…het woord meanderen komt van de rivier de Maiandros in Turkije? Die rivier stond bekend om haar vele bochten. 

Wat doen de waterschappen? 

Waterschappen herstellen beken die vroeger recht zijn gemaakt. We halen bijvoorbeeld stenen of dammen weg, of graven een nieuwe slingerende loop. Zo krijgt het water weer de ruimte om natuurlijk te stromen. 

We houden ook rekening met de omgeving: landbouw, woningen en natuur moeten goed blijven functioneren. Soms maken we langs de beek nieuwe natuur, zoals natte graslanden of rietvelden. Dat helpt ook tegen droogte en voor meer biodiversiteit. 

Wat jij kunt doen voor een gezonde beek 

Ook jij kunt helpen. Gooi geen afval of tuinafval in het water. Plant geen tuinplanten of exoten vlak bij de beek, want die verdringen de planten die er van nature groeien. En: ga eens wandelen langs een herstelde beek – je ziet en voelt het verschil.