Ruimte voor de rivier   

Ruimte voor de Rivier 2.0 

In april 2025 is het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 van start gegaan. Er komen nieuwe maatregelen op plekken waar het waterpeil vaak te hoog of juist te laag is. Denk aan tijdelijke opslag van water of manieren om water langer in de grond te houden, zodat het niet meteen wegstroomt. 

Het oorspronkelijke programma 

Het idee achter ruimte voor de rivier is niet nieuw. Tussen 2006 en 2019 werd het programma Ruimte voor de Rivier uitgevoerd. Daarbij zijn op meer dan 30 plekken in Nederland maatregelen genomen. Bijvoorbeeld in Nijmegen (de Spiegelwaal), Deventer en bij het Reevediep bij Kampen. De projecten van toen hebben gezorgd voor meer veiligheid én nieuwe natuur. 

Wat doen de waterschappen? 

Waterschappen werken samen met de rijksoverheid, provincies en gemeenten. Samen zorgen we dat het rivierengebied veilig blijft. Dat doen we bijvoorbeeld door dijken op te schuiven, de uiterwaarden (het gebied tussen de rivier en de dijk) te verlagen of extra geulen naast de rivier te graven. Zo kan het water makkelijker wegstromen. 

Waarom aanpassingen nodig zijn 

Door klimaatverandering zijn de extremen groter geworden: soms valt er heel veel regen in korte tijd, en soms is het juist te lang droog. Beide situaties kunnen problemen veroorzaken, vooral langs de grote rivieren. Bij hevige regenval kan het waterpeil in de rivieren snel stijgen, waardoor overstromingen dreigen. Bij droogte zakt het waterpeil juist, wat gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van zoet water voor landbouw, natuur en drinkwater. 

Maatregelen helpen om met deze extremen om te gaan. Ze maken het rivierengebied veiliger, zorgen voor schoner water en geven meer ruimte aan planten en dieren. 

Wat merk jij ervan? 

Door meer ruimte te geven aan de rivier, wordt de kans op overstromingen kleiner. Dat merk je vooral in gebieden langs grote rivieren. Soms komen stukken land tijdelijk onder water te staan. Dat gebeurt op plekken die speciaal zijn ingericht om extra water op te vangen. Dat noemen we waterberging. Zo voorkomen we dat het water op andere plekken voor overlast zorgt. Ook kunnen werkzaamheden in je omgeving plaatsvinden, zoals graafwerk of aanpassingen aan dijken. 

De maatregelen hebben vaak ook fijne gevolgen. Denk aan meer ruimte voor natuur, nieuwe vaar- en wandelroutes en betere waterkwaliteit. 

Wat kun jij doen? 

Je hoeft zelf geen grote maatregelen te nemen om ruimte voor de rivier te maken. Maar je kunt wel helpen door bewust om te gaan met water. Laat regenwater bijvoorbeeld in je tuin de grond in trekken, in plaats van via de regenpijp het riool in. Zo help je mee om het watersysteem in balans te houden – tijdens natte én droge periodes.