De muskusrat is een knaagdier van 25 tot 40 centimeter lang. Muskusratten leven bij het water en zijn vooral ’s nachts actief. Ze eten vooral planten en soms mosselen. Het zijn schuwe dieren die niet agressief zijn.
Veel mensen vinden het lastig om het verschil tussen muskusratten, beverratten en bevers te zien. De drie dieren lijken op elkaar, maar er zijn ook verschillen. De muskusrat is de kleinste van de drie. De staart van een muskusrat is bijna even lang als het dier zelf en heeft een afgeplatte zijkant.
De muskusrat hoort niet in Nederland thuis. De dieren werden rond 1904 vanuit Noord-Amerika naar Europa gehaald voor de bontfokkerij. Want hun bruine vacht was perfect voor het maken van bontjassen. Sommige dieren ontsnapten uit de fokkerij. Ze plantten zich snel voort en verspreidden zich over heel Europa. In Nederland werd in 1938 de eerste muskusrat gevangen.
Inmiddels komen muskusratten overal in Nederland voor. Sinds hun komst worden ze bestreden. In 2004 vingen de waterschappen ruim 400.000 muskusratten. In 2024 waren dit er 65.811. Dit betekent dat er steeds minder muskusratten zijn, omdat het vangen werkt.
Waterschappen vangen muskusratten omdat ze schade veroorzaken. Het dier krijg vaak jongen en heeft geen vijanden in de natuur. Dus als de waterschappen niets doen, komen er snel veel muskusratten bij. Ze graven diepe holen en lange gangen in dijken en kades. Dit maakt dijken minder stevig en dat is gevaarlijk. Ook zijn muskusratten slecht voor de natuur. Ze vreten planten weg en verdringen andere diersoorten. Bijvoorbeeld vogels die in het riet leven.
Voor het bestrijden van muskusratten hebben waterschappen muskusrattenvangers in dienst. Ze plaatsen klemmen en kooien in de buurt van het hol van de muskusrat. Dit gebeurt zo diervriendelijk mogelijk. Als een muskusrat in een klem zwemt, wordt deze direct gedood. Ook zoeken we steeds naar manieren om dit beter te doen. We willen de vangkooien sneller en betrouwbaarder maken en voorkomen dat er andere dieren in terecht komen. Ook gebruiken we e-DNA om sporen van de dieren te vinden in het water. Dit helpt de muskusratvanger bij het plaatsen van de vallen.
In het verleden stonden muskusratten op het menu. Meestal onder de naam waterkonijn. Dat klonk lekkerder dan ‘rat’. Nu mag dat niet meer, omdat ze op de lijst van invasieve exoten staan.
Heb jij een muskusrat gezien? Meld dit dan via muskusrattenbestrijding.nl. Hier vind je ook meer informatie over de muskusrat. Ook zijn er afbeeldingen waarmee je kunt controleren welk dier je hebt gezien: een muskusrat, een beverrat of een gewone rat.
