De oorzaak van zeespiegelstijging is klimaatverandering. Op aarde wordt het warmer. Dit heeft twee belangrijke gevolgen. Allereerst warmt het zeewater op en zet uit. Daardoor neemt het water meer ruimte in. Het tweede gevolg is dat de warmte gletsjers en ijskappen laat smelten. Door dit smeltende ijs komt er meer water in de zee en ook in de grote rivieren.
Cijfers van het KNMI laten van 1901 tot 2010 een zeespiegelstijging van 19 centimeter zien. Over de toekomst zijn wetenschappers onzeker. Want niemand weet precies hoeveel warmer het wordt. De schattingen voor het jaar 2100 verschillen. Sommige denken aan een totale zeespiegelstijging van 30 centimeter, maar anderen zeggen 1,2 of zelfs 2 meter. Dit betekent dat de kans op overstromingen toeneemt.
De kans op overstromingen neemt vooral toe in laag liggende gebieden, zoals Nederland. Ook daalt in ons land de bodem. Ongeveer 26 procent van Nederland ligt onder de zeespiegel. Ook stromen er veel rivieren. Dit maakt Nederland een delta. De dijken beschermen het land tegen het water. Als de zeespiegel te veel stijgt kunnen de dijken het water niet meer tegenhouden. Dan overstromen delen van Nederland. En dat zijn niet alleen de kustgebieden en Zeeland. Er komt meer water in de rivieren, en die kunnen ook overstromen. Daardoor kunnen zelfs in het oosten problemen ontstaan.
De zeespiegelstijging betekent niet alleen meer kans op overstromingen. Ook komt er via de kust en de rivieren meer zout zeewater het land binnen. Hierdoor komt er te veel zout in de grond en water. Dit noemen we verzilting. Planten groeien slecht in zoute grond, waardoor boeren minder goed voedsel kunnen verbouwen. Ook komt het drinkwater hiermee in gevaar.
Zeespiegelstijging en het laag gelegen Nederland. Dat klinkt heel rampzalig. Maar Nederland heeft al eeuwen ervaring met waterbeheer. We wonen in de best beschermde delta ter wereld. En de waterschappen doen veel om dit zo te houden. Hiervoor werken we samen met het Rijk en andere overheden. Samen maken we dijken sterker, hoger en breder. Ook zorgen we dat rivieren meer ruimte krijgen. Zo neemt de kans op overstromingen af. Ook proberen we verzilting te voorkomen. Zo pompen we in droge tijden zoet water van het ene gebied naar het andere.
Ook kijken we naar de klimaatscenario’s van het KNMI. Die laten de mogelijke zeespiegelstijging en andere klimaatveranderingen zien. Zo beschermen we Nederland zo goed mogelijk en bereiden we ons voor de toekomst.
Ook kun jij je voorbereiden op de mogelijke gevolgen van zeespiegelstijging. Weet jij hoeveel risico jij loopt bij een overstroming? Dit kan je zien op overstoomik.nl. Ook is het slim om een noodpakket te hebben met onder andere een zaklamp, radio op batterijen en flessen water. Kijk op denkvooruit.nl om te kijken wat je allemaal moet hebben.
Daarvoor moeten we wel terug gaan naar de laatste IJstijd. 20.000 jaar geleden waren grote delen van de wereld bedekt met ijs. Het zuiden van de Noordzee was droog. Dit gebied heette het Doggerland en hiermee grensde Nederland aan Engeland. Het veranderde toen het 10.000 jaar later warmer werd. Het ijs begon te smelten, waardoor de zeespiegel steeg. Hierdoor stroomde de Noordzee over het Doggerland en veranderde Engeland in een eiland.
Er zijn twee soorten: absoluut en relatief. Absoluut gaat over de hoeveelheid water: over de hoogte van het water ten opzichte van het midden van de aarde. Bij relatieve zeespiegelstijging wordt gekeken naar de beweging van de bodem. Want ook de bodem beweegt en kan omhoog of omlaag gaan. Zo zakt het westen van Nederland elke honderd jaar ongeveer vijf centimeter. Het lijkt dan net alsof de zee sneller stijgt. Maar de bodem kan ook omhoog komen. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Scandinavië. Dan lijkt de zeespiegel minder snel te stijgen of kan zelfs dalen.
